Vanwege het mooie weer besloot ik op de fiets te gaan. In Ansen rook ik de BBC al, maar bij aankomst in Ruinen bleek die nog niet aan te staan.

Ik was aan de vroege kant (waarschijnlijk wind mee), maar praktisch alles stond al gereed en dus zaten we al snel aan de koffie. Daarna druppelden de leden, met of zonder echtgenote, binnen. Martien kwam zelfs op een oude trekker binnenploffen. Uiteindelijk zouden er zo'n 17 personen aan de BBC beginnen. Maar die werd voorafgegaan, na wat brood en kruidenboter, door een heerlijke mosterdsoep, die Bert (net als een aantal salades) had klaargemaakt. Nu ben (was) ik helemaal geen liefhebber van mosterd, laat staan soep die daarmee gemaakt is, maar Bert heeft me de ogen geopend! Heel lekker.

Daarna werden dan de beide BBC's aangestoken en nadat ze op temperatuur waren gekomen kon het vlees er op. In het begin is het dan altijd even dringen en steeds weer vragen of het vlees al gaar is (ik spreek dan voor mijzelf), maar nadat het tweede apparaat van een nieuwe gasfles was voorzien, ging alles vlot. Tussendoor werd er gezellig gekeuveld over van alles en nog wat (bier).

De eerste glazen bier kwamen voornamelijk uit het vaatje dat Henk S. had meegebracht. Een steambier, dat vooral in het begin iets te troebel getapt werd. Maar het smaakte best wel. Ook de andere zelfgebrouwen bieren smaakten best.

Bert en Monique hadden een etiket-ontwerp meegenomen voor hun nieuwe bier Kasteelheer (een sterke blonde). Het ontlokte de nodige discussie en ik ben benieuwd hoe het uiteindelijk gaat worden. Aan al het goede komt een eind, en ditmaal was ook dit een succes, ijs met taart! Na een dankwoord van voorzitter Jan en een laatste slokje kon ik weer zonder jas (en achterlicht), droog thuis komen. Had ik weer wat van de ingenomen caloriën verbruikt. Bennie, Esther en Annie :) en Bert Bedankt!

Hans Aikema

Op de gilde avond van juli had ik een klein flesje sake meegenomen om deze te laten proeven. Uit de reacties van de verschillende gildebroeders kon ik gelukkig opmaken dat het in de smaak viel. Men wou echter wel weten hoe je dit nu maakt. Bij deze een, zeker niet volledig verslag van het maken van sake.

Sake wordt in de volksmond rijstwijn genoemd en daaruit zou je kunnen opmaken dat het wijn is. Sake is echter geen wijn aangezien we geen gebruik maken van vruchten en al helemaal niet van kant en klare suikers. Het proces lijkt veel meer op bier brouwen omdat we het zetmeel in de rijst korrel moeten omzetten in vergistbare suiker. Het is echter ook geen bier brouwen omdat we geen hop gebruiken en omdat de omzetting van zetmeel naar suiker gelijk loopt met de omzetting van suiker in alcohol en koolzuurgas. Sake is dus echt een product wat qua bereiding op zich zelf staat.

Als gezamenlijk brouwproject voor 2010 is besloten een Indian Pale Ale te brouwen. De keuring heeft plaats gevonden op de Gilde avond van 7 juli. Omdat het erg mooi weer was hebben we de Gilde avond buiten kunnen houden.

Volgens het recept zou het bier moeten/kunnen hebben:

38 IBU (Garetz) of 54 IBU (Tinseth); 6,6 vol.% alc.; s.g. 1063-1013.

Er zijn 6 bieren ingeleverd. We hebben besloten de bieren in de groep te bespreken en een gezamenlijk cijfer te geven.Tijdens de keuring was bij de proevers niet bekend wie het bier gebrouwen had.

Hieronder volgt de uitslag:

Bier 1 van Jan Spoelstra:
Het bier is mooi in balans, maar had wel wat hoppiger gekund. Is er wel dryhopping toegepast?
De beoordeling: 7

Bier 2 van Eduard:
Waarschijnlijk wel dryhopping toegepast.  De body is matig. Het bier heeft een matige nasmaak en het alcoholgehalte is volgens de meesten wat aan de lage kant.
De beoordeling: 6

Bier 3 van Bert en Bennie:
Bert geeft aan niet het algemene recept te hebben gebruikt. Het bier is erg krachtig van smaak. Mooi in balans. Erg bitter en ook behoorlijk zoet. Het bier wordt goed beoordeeld maar wel met kanttekening dat het niet erg doordrinkbaar is.
De beoordeling: 8

Bier 4 van Henk Stoel en Herman Jansen:
Het bier is niet bitter genoeg/ had wel bitterder gemogen. Wel mooi bitter in de nasmaak. De body is OK en het is lekker doordrinkbaar.
De beoordeling: 7,5

Bier 5 van Bill en Roelof:
De geur is niet geweldig. Het bier is wat dun. Is er wel dryhopping toegepast?
De beoordeling: 6,5

Bier 6 van Hans Aikema:
Hele mooie geur. Echte dryhopping. De body is wat laag. S.g. 1070-1018. 53 EBU (Tinseth). Gist: Wyeast 1028 (London Ale).
De beoordeling: 6,5

Na de beoordeling kon de brouwer commentaar geven en zo ontstond er een zeer interessante discussie waar zowel brouwer als proever veel informatie uit kon halen. In het algemeen kan gezegd worden dat de bieren allemaal van goede kwaliteit waren en dat ze ook zeker allemaal in de IPA stijl vielen. Deze voor ons nieuwe manier van beoordelen is door iedereen als zeer positief ervaren.

Afgelopen zaterdag 19 juni 2010 zijn we van de Wortketel bij brouwerij De Mommeriete en brouwerij De Gulzige gans geweest.
We waren daar voor een korte rondleiding en voor het proeven van een paar mooie bieren natuurlijk. Om tien uur in de ochtend kwamen de leden van de Wortketel van meerdere kanten bij brouwerij de Mommeriete aan en werden we rondgeleid door de brouwerij. Brouwerij de mommeriete is nog steeds aan het uitbreiden en bijbouwen maar alles ziet er ondanks de bouwwerkzaamheden bijzonder goed uit. Rond twaalf uur ging men richting Coevorden om bij Sanne-Paul Benting de lunch te gaan gebruiken.
Een lekkere Goulash soep met brood stond op ons te wachten en werd door de leden smakelijk naar binnen gewerkt. Na de lunch trok de stoet richting brouwerij De Gulzige Gans waar we zittend op het terras op de hoogte werden gebracht van de huidige stand van zaken betreffende de brouwerij en de bieren door Bert die dit natuurlijk weer met een enorm enthousiasme deed. Onderwijl werden er een paar bieren geproefd en deze zijn met hetzelfde enthousiasme ontvangen. En terwijl het Nederlandse elftal op het WK Japan met een kleine overwinning versloeg (slechts 1-0 maar wel gewonnen) zaten wij van de Wortketel nog lekker na te praten en van de middag te genieten. In het fotoalbum staan nog een klein aantal foto's  van deze dag mooie dag.

Het was niet eens mijn bedoeling, maar Sonja haalde me over om samen naar het Speciaalbierfestival in Groningen te gaan. Met de auto tot Haren en dan voor € 2 samen naar Groningen (Grote Markt) en 's avonds weer terug (goedkoop). Vanaf de Grote Markt is het 5 minuten lopen naar Het Heerenhuis aan de Spilsluizen 9.

Naast de Gulzige Gans (Bert en Monique) waren de brouwerijen Hettingabier uit Zwolle, de Eem uit Amersfoort, Graaf van Heumen uit Heumen, Huttenkloas uit Hengelo (O) en de Pauw uit Den Ham, Jantje's brouwerij uit Uden, Huisbrouwerij Klein Duimpje uit Hillegom, brouwerij het koelschip uit Almere, brouwerij Koningshoeven uit Berkel-Enschot, Maaslandbrouwerij uit Oss en de Groningse Stadsbrouwerij (uit ???) aanwezig.

De entree voor het festival was € 5 en dat is inclusief € 2 statiegeld voor het festivalglas. De prijs van een biertje (muntje) was € 1,50. PINT-leden konden op vertoon van de lidmaatschapkaart een gratis muntje krijgen.

Eerst kwam ik wat oude bekenden tegen van het BBF in Amsterdam. Daarna meteen maar een Waggel van de Gulzige Gans (Sonja en ik deden samen met één glas). Ik moet zeggen dat alle bieren daarna van mindere kwaliteit waren.

Wat goed georganiseerd was, was het steeds kunnen ruilen van een gebruikt glas tegen een schoon glas. De uitgifte daarvan deed o.a. Henk Stoel.

Het tweede bier was een bokbier van Hettinga brouwerij. Ten eerste viel de hoeveelheid bier tegen. Er werd waarschijnlijk geprobeerd twee glazen uit een flesje te schenken, nou de eerste had dan wel geluk gehad. Tenminste wat de hoeveelheid betreft, de kwaliteit was dusdanig dat ik ook Henk een slokje liet proeven en het restantje liet weggooien. Dat instralen van brouwwater heeft geen goed effekt op het bier.

Daarna een La Trappe Isid'Or. Redelijk bier dat ik nog eens uit de supermarkt zal halen om het op m'n gemak te proeven.

De volgende was een bokbier van de Graaf van Heumen. Deze brouwerij staat in Heumen bij Nijmegen, waar vroeger brouwerij de Raaf zat. Eén van de weinige brouwerijen met een glazen maisch- en kookketel. Het was een waterig dun biertje. Ik maakte deze opmerking ook tegen degene die het tapte en dat bleek de brouwer te zijn. Hij zei dat het bier voor de horecagelegenheid werd gebrouwen (doordrinkbier dus en dat was het inderdaad). Maar wat een goed bokbier volgens mij moet hebben, een beetje gebrande moutsmaak, iets caramel en iets zoetigheid, miste dit bier.

Intussen had ik ook met Jan Spoelstra een praatje gemaakt en kreeg ik van Henk Stoel een slokje te proeven van de UP van de Groningse Stadsbrouwerij. Deze laat zijn bier nog steeds elders brouwen. De UP smaakte vies en zat tegen het zurige aan. Ik maakte een praatje met de man achter de tap Jaap van der Weide. Toen ik zei dat de UP niet goed smaakte, zei hij dat 'dat een kwestie van smaak was'. En toen ik beweerde dat het bier tegen zuur aanzat, vroeg hij welk zuur: melkzuur of diacetyl. Toen ik zei dat diacetyl geen zuur was, vroeg hij aan zijn buurman (ik weet niet meer welke brouwerij die vertegenwoordigde) hoe die de UP vond. Hij zei dat hij het bier ook niet zo geweldig vond en dat het tegen het zurige aanzat. Hierop tapte Jaap van der Weide zelf een glas en moest na proeven toegeven dat ik gelijk had. Hij zal de rest van het vaatje toch wel verkocht hebben.

Om alle slechte smaken weg te spoelen namen we nog een Snaterwater van de Gulzige Gans en na Gert Jan Rijstenberg en Roelof Bork gedag gezegd te hebben vertrokken we weer richting huis.

Hans Aikema

Goed nieuws van onze noordelijke PINT vrienden. Het volgende stond op de site van PINT regio noord te lezen. 

Tijdens de periodieke bierproefavonden in café “de Woldhoorn” hebben de leden van PINT-regio Noord (Promotie en Informatie Traditioneel Bier) regelmatig aangegeven dat een bierfestival in het Noorden erg gemist werd en dat het toch de allerhoogste tijd werd dat Groningen weer haar eigen speciaalbierfestival moet hebben. Dat heeft er toe geleid dat enkele bestuursleden en leden van PINT- regio Noord de koppen bij elkaar hebben gestoken en onderzoek hebben gedaan naar de mogelijke haalbaarheid van zo’n festival. Voorwaarden waren dat het in een gezellige locatie in het centrum van de stad Groningen moest plaatsvinden, het een speciaalbierfestival moest worden en dat het aan alle doelstellingen van PINT (promotie en informatie) moest voldoen.

Het resultaat is dat op 7 november 2009 PINT-regio Noord het Noordelijk SpeciaalBierfestival gaat organiseren. De locatie zal zijn het Heerenhuis aan de Spilsluizen in Groningen. Het eendaagse festival zal om 14 uur beginnen en 23 uur eindigen.

Ik was kennelijk wat te vroeg van huis gegaan, want om 08.10 stond ik al in Echten. Even leek het er op dat het opknappen van het clubgebouw ingrijpender zou zijn dan alleen het dak, gezien de stapels stenen en bergen zand die langs de weg lagen. Gelukkig kon ik mijn campertje nog kwijt en haalde nog wat slaap in. Maar om even voor half 9 hoorde ik een auto (Henk) vlak langs mij het pad op rijden. Dus er kon gewerkt worden. Vervolgens kwamen er nog 4 brouwers(duo's) (Roelof en Bill, Maarten v. Zuilen, Jan Beekelaar, Bert&Bennie). Die laatsten kwamen met een vrachtwagen, later bleek waarom.

Het schroten van de mout werd door de meesten gedaan met de mooie walsmolen van Henk, Jan en Bert&Bennie hadden hun eigen molens. Daarna was het wachten tot het maischwater was opgewarmd. Bert&Bennie hadden een slimme oplossing en brachten een vat met zo'n 100 liter heet water mee (en zelfs dat was niet de reden dat ze met de vrachtwagen kwamen). Maarten kwam tot de pijnlijke conclusie dat er een essentieel onderdeel aan zijn installatie ontbrak, maar Jan Zikken bedacht een mooie oplossing.

Jan was ook degene die de lekkere broodjes hamburger/ui klaarmaakte. Wat mij betreft wordt hij uitgeroepen tot (club)meester(hamburger)bakker.

Over het maischen en filteren valt niet zoveel te vertellen, allen gebruikten de hevelfilter, behalve Maarten. De één was daarna sneller met hopkoken bezig dan de ander, mede door de grootte van het brouwsel. Op een gegeven moment werd iedereen bij Bert&Bennie geroepen. Daar werd gedemonstreerd dat ook een Steinbier door hobbybrouwers gebrouwen kan worden. Het wort had al een tijd gekookt, waardoor de suikerconcentratie toegenomen was. Dan opende Bennie de oven waarin een groot aantal stenen (vandaar de vrachtauto) verhit waren. Ze waren omwikkeld met draad met een oog, waardoor Bennie ze met een soort hengelstok kon oppakken en in het wort kon laten zakken. Dat ging met veel gesis en stoomwolken gepaard. Na een paar keer in en uit het wort, was er een laagje gecaramelliseerde wortsuiker op de steen gevormd. De steen werd daarna in een emmer gedeponeerd en zou thuis gekoeld bewaard worden. Om vervolgens tijdens een fase in de vergisting aan het gistende wort toegevoegd te worden, wat een speciale smaak aan het bier geeft. Een enkele commerciële brouwerij in Duitsland maakt op deze manier ook Steinbier (Rauchenfels en Altenkunstadt).

Bij het koelen waren weer grote verschillen te zien. Veel dompelkoelers, maar de tegenstroomkoeler van Henk was een bezienswaardigheid. Een grote metalen spiraal met daaromheen een plastic slang. Snelkoppelingen (hoewel snel?), een pomp, kranen en een temperatuurvoeler. Het koelen van het wort ging perfekt.

Voor het toevoegen van gist was de komst van Bert en Monique Calkhoven een uitkomst, want ze hadden van Sanne-Paul ook een zakje gist meegekregen.

Het aantal bezoekers deze dag was niet zo groot. Anne Veendijk kwam met het hele gezin en Anne's vrouw Janna heeft lekker meegeholpen met het broodjes bakken. De familie van Bert Oosterhuis, Bertus Kleine (ex Wortketel-lid) en Wiebe met Sonja kwamen nog kijken.

Tussen alle activiteiten door werd er koffie gedronken, soms water (het was best warm) en (eigengebrouwen) bier. Het opruimen ging vlot en daarom was ik nog op tijd thuis om zoon en kleindochter even te zien. Kortom een geslaagde dag.

Nu regent en onweert het en besef ik dat we met het weer donders veel geluk gehad hebben.

Op dit adres vind je nog een aantal foto's van de open brouwdag 2009.

Hans Aikema